Kujiuzulu kwa Iran Kutoka JCPOA Na Matokeo yake Duniani.

-
Baada ya mauaji ya Jenerali wa Irani Qasem Soleimani na Amerika na mfululizo wa matukio uliofuatia, hali ya hivi karibuni ni kwamba Irani imetishia kwamba inaweza kuachana na Mkataba wa Kupunguza Ongezeko la Nyuklia, NPT (Nuclear Non-Proliferation) ikiwa Umoja wa Ulaya ulipeleka suala la nyuklia ya Irani kwa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa (UNSC). Hii ni maadhara kubwa zaidi baada ya kuuawa kwa Jenerali Soleimani, kwani athari zake zinaweza kuwa mbaya sana kwa bara nzima na kwa serikali za mataifa YA NPT. Tishio la kujiondoa kutoka NPT linakuja baada ya uamuzi ulioripotiwa wa serikali ya Irani kwamba haitafuata tena masharti ya Mpango wa Utendaji Kamili wa Pamoja (JCPOA), maarufu kama makubaliano ya nyuklia ya Iran.

Wito wa Iran wa kujiondoa kutoka NPT ni majibu ya kuanzishwa kwa Mbinu ya Kutatua Mizozo (DRM), kifungu kilichowekwa katika makubaliano ya nyuklia, na kundi la nchi tatu za Ulaya Uingereza, Ufaransa na Ujerumani, ambazo zilikuwa sehemu ya mpango huo. Ukweli kwamba Amerika iliripotiwa kushinikiza nchi za Ulaya kuchukua njia hii inaonyesha kwamba kuendelea kwa shinikizo kama hilo kwa Wazungu kunaweza kusababisha kujiondoa kabisa kwa Irani kutoka JCPOA.

Kuanzishwa kwa DRM na baadaye kupeleka suala la nyuklia la Irani kwa UNSC kunaweza kusababisha kurudishwa kwa vikwazo vya UNSC juu ya Iran. Iran tayari imekuwa ikiteseka kutokana na athari za kiuchumi za vikwazo vya nchi moja vilivyowekwa na Amerika, na iliyosababisha mvutano mkubwa ndani ya nchi. Vizuizi vingine zaidi vya kimataifa vinaweza kuashiria mvutano zaidi ya ndani, na kusababisha tishio kali kwa utawala wa Kiislamu, na hatimaye uwezekano wa kulipiza kisasi kwa maandamano vikali kupinga hayo na serikali ya Irani kunaweza tokea.

Mzozo uliopo kati ya Irani na Amerika unaweza kuonekana kama matokeo ya kujiondoa kutoka kwa JCPOA na Rais wa Amerika, Donald Trump mnamo Mei 8, 2018, licha ya udhibitisho wa mara kwa mara wa Shirika la Kimataifa la Nishati ya Atomiki (IAEA) kwamba Iran ilikuwa ikitimiza ahadi zake zilizowekwa katika mpango huo. Kwa kweli, Iran ilikuwa imengoja kwa mwaka mmoja baada ya kujiondoa kwa Amerika kwa matumaini kwamba mataifa ya Ulaya yatapata suluhisho, kukashindikana, Iran ikatangaza mnamo Mei 8, 2019, kwamba ilikuwa ikikomesha kujitoa kwake kwa JCPOA.

Kusudi la msingi la JCPOA lilikuwa kudhibiti kasi ya utajirikaji wa Irani na urani, kujiondoa kwa Iran kutoka kwa aina hiyo kunamaanisha kasi kubwa ya utajirikaji na Iran. Jambo lingine muhimu la JCPOA lilikuwa uwazi wa mpango wa nyuklia wa Irani na kwa hivyo kujiondoa kwa Iran katika mpango huu pia kutamaanisha kwamba mataifa mengine hayataweza kujua asili halisi na maendeleo katika mpango wa nyuklia wa Irani.

Hofu kama hizo zinazohusiana na mpango wa nyuklia wa Irani zinaweza kusababisha mataifa mengine, haswa, Saudi Arabia mpinzani wa kikanda wa Irani, kufuata njio hio, na kusababisha mchuano wa nyuklia katika kanda ya Mashariki ya Kati. Hii inaweza pia kuchochea mataifa mengine ynayopinga mpango wa nyuklia wa Irani kama vile Marekani na Israeli kushambulia kijeshi mitambo ya nyuklia ya Irani, na kusababisha hali ya sasa ya migogoro kuongezeka kuwa vita. Inaweza pia kusisitizwa katika muktadha huu kwamba kwa sababu ya nafasi yake kama hifadhi tajiri ya hydrocarbon, vita katika eneo la Ghuba ya Uajemi vinaweza kuwa na athari mbaya kwenye uchumi wa ulimwengu.

Waziri wa Mambo ya nje wa Iran Mohammad Javad Zarif alikuwa New Delhi wiki iliyopita. Alifanya mazungumzo ya kina na Waziri Mkuu wa India Narendra Modi na Waziri wa Mambo ya nje Dkt S Jaishankar. New Delhi ilionyesha hamu yake ya amani katika Ghuba ya Uajemi.

Taarifa ya hivi karibuni ya Mkuu wa Ofisi ya Rais wa Iran Mahmoud Vaezi, akihimiza Iran na Saudi Arabia kufanya kazi pamoja, ni ya kutia moyo. Nchi za Ghuba ya Uajemi zinapaswa kufanya kazi kwa pamoja kurejesha na kudumisha usalama katika eneo hilo. Hii ni muhimu sana kwa amani na utulivu wa kikanda, na ili kupunguza kuenea kwa nguvu ya nyuklia, nchi hizo mbili za mkoa zinapaswa kupata njia za kidiplomasia za kutatua tofauti zao.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

KUWEKA MKAZO KWA MAENDELEO YA SEHEMU ZA NDANI ZA TAIFA KUPITIA KWA MBINU ZA KISAYANSI

-
Maendeleo ya vijijini kupitia sayansi na teknolojia inahitajika kwa kuziba pengo kati ya wakulima na watengenezaji wa teknolojia; Hii ndio mwelekeo kuu wa serikali kwa kuongeza mapato ya jamii ya wafugaji. Ubunifu mpya mpya tayari umesaidia katika kuongeza tija ya mazao, ufikiaji wa soko na mseto wa wasifu wa vijijini. Lakini pengo lililopo kati ya wakulima na wazalishaji limesababisha utaftaji wa faida tu, na mapengo yanahitaji kuzalishwa. Hii ilionyeshwa na Makamu wa Rais wa India M. Venkaiah Naidu. Alitaka jamii ya kisayansi kupata suluhisho la muda mrefu kwa shida zinazowakabili wakulima na kuboresha uzalishaji wa mazao na mapato ya wakulima. Alisema wakulima ni muhimu kwa ustawi wa taifa, kwani wanachukua jukumu kubwa katika kuhakikisha na kudumisha usalama wa chakula wa watu wazima nchini India. Pia alitaka wanasayansi wachunguze njia za kufanya mazao kuwa ya hali ya hewa, ufanisi wa lishe na ulaji mdogo wa maji. Joto duniani na mabadiliko ya hali ya hewa ni wasiwasi mkubwa leo ...
Read more

INDIA YAIMARISHA USHIRIKA NA MYANMAR

-
Rais wa Jamuhuri ya Muungano wa Myanmar, U Win Myint alikuwa kwenye Ziara ya Jimbo nchini India. Myanmar ni nanga muhimu katika sera za "Sheria ya Mashariki" ya Uhindi na sera za 'Jirani Kwanza'. Ni muhimu kwa njia ya India kwa nchi za CLMV (Kambogia, Lao PDR, Myanmar na Vietnam) kama lengo la msingi ni kukuza uhusiano mkubwa wa kiuchumi na kimkakati na Asia ya Kusini mashariki. Baada ya sherehe ya kukaribishwa, Rais U Win Myint, alifanya mazungumzo na Rais Ram Nath Kovind. Waziri Mkuu Narendra Modi alifanya mazungumzo ya kiwango cha uwakilishi na Rais wa Myanmar. Viongozi hao wawili walijadili masuala ya pande mbili, kikanda na kimataifa ya kujali pande zote. Kwa kuongeza ushirikiano wa nchi mbili, Memoranda kumi za Uelewa (MoUs) na Mikataba ilisainiwa wakati wa ziara ya kiwango cha juu. India inajitolea kuendeleza maendeleo ya kijamii na kiuchumi katika Jimbo la Rakhine. Chini ya Mpango wa Maendeleo ya Jimbo la Rakhine, nchi zote mbili zitashirikiana katika ujenzi ...
Read more

Mann Ki Baat (28.10.2019)

-
Wananchi wapendwa, Namaskar. Kwenye sherehe ya kidini ya Deepawali, salamu kwa nyinyi nyote. Tunajua mistari ya Shlok-Shubham Karoti Kalyanam, Aarogyam Dhansampadaa. Shatrubudhdhi Vinashaay, Deepajyoti Namostute!! Ujumbe huo mzuri na wenye kusudi! Shlok asema: Ni Nuru ambayo inaleta furaha, afya na ustawi katika maisha yetu, ikitoa maoni mabaya, ikileta faida. Ninaisalimu nuru ya miungu kwa heshima. Ili kuifanya Diwali hii ikumbukwe, ni nini kinachoweza kuwa njia bora kuliko jaribio la kuruhusu nuru ieneze mionzi yake, ikitia mioyo, na sala kumaliza hisia za chuki? Siku hizi Diwali inaadhimishwa katika nchi nyingi. Na haswa, sio mdogo kwa jamii za India; hata serikali, raia na mashirika ya kijamii husherehekea Diwali kwa moyo wote na furaha. Kwa njia, wao huendeleza kifungu kidogo cha India katika maeneo yao. Marafiki, utalii wa tafrija una vivutio vyake vya kupendeza. India yetu, nchi ya sikukuu, ina uwezekano usio na kikomo katika ulimwengu wa utalii wa tamasha. Lazima iwe juhudi y...
Read more