Nepali Yahirisha Majadiliano juu ya Marekebisho ya Katiba.

-
India na Nepali wameunganishwa na mpaka wa ardhi wa kilomita 1750 unaojumuisha majimbo matano ya India yakiwa, Sikkim, West Bengal, Bihar, Uttar Pradesh na Uttarakhand. Wingi wa mpaka huu uliimarishwa na makubaliano ya Sugauli yaliyosainiwa mwaka wa 1816 kati ya kampuni ya East India na mahakama ya kifalme ya Nepali. Ilinakilisha mto wa Kali (Mahakali) kama ukomo wa magharibi ya Nepali. Hiyo ni kwamba eneo la Nepali inapatikana tu Mashariki mwa Kali.




Nepali hivi karibuni walizindua ramani mpya ya eneo lake wakidai karibu eneo la ukubwa wa kilomita 400 katika maeneo ya Kalapani, Limpiyadhura na Lipulekh, ambayo yalirekodiwa kama sehemu ya India na yaliyo Magharibi mwa Kali.




Kathmandu (jiji kuu la Nepali) yanadai kuwa maeneo haya yanapatikana mashariki mwa sehemu ya mto Kali yaani tributary ya Kali kwa lugha ya kiingereza na kwa hivyo ni sehemu ya Nepal. Hii ni hata baada ya ramani za miaka zaidi ya 150 zikiwemo ramani za Nepali pia zikiweka peupe kuwa sehemu kubwa ya mto Kali ni mto unaotoka Kalapani na hivyo inamaanisha maeneo haya ni magharibi wa Kali.




Maeneo ya jimbo la India la Uttarakhand karibu na mpaka wa Nepali na Uchina, yametumiwa tangu jadi na Watakatifu kutoka India wanaopitia Kailash Mansarovar Yatra. Ili kurahisisha safari ya watakatifu kuelekea Mlima Kailash na Mansarovar, India hivi karibuni walitamatisha ujenzi wa barabara kutoka Tawaghat hadi Lipulekh, inayojumuisha barabara inayotumiwa na Watakatifu. Barabara hii ilianzishwa mwezi wa Aprili mwaka huu wa 2020 na waziri wa ulinzi wa India.




Serikali ya Nepali ilijibu punde kwa kudai kuwa barabara hiyo ilipita ndani ya eneo la Nepal na wakatoa wito kwa Uhindi mapema mwezi wa May wakiwaarifu kuacha kufanya mashughuli yoyote ya ujenzi katika eneo hilo.




Siku chache baadaye, mnamo Mei 18, katibu la mawaziri la Nepali lilidhinisha ramani mpya iliyoongeza eneo la Nepali hadi Limpiyadhura. Ramani mpya ilizinduliwa tarehe 20 Mei na Waziri Mkuu wa Nepali K P Sharma Oli akitangaza katika bunge kuwa hili lilikuwa juhudi halisi la kurejesha ardhi ya Nepali.




Madai haya yasiyo na msingi yalipingwa vikali na India ikiomba Nepal kuacha kuchukua hatua kama haya na kuheshimu uhuru wa India na uadilifu wa maeneo. Zaidi ya hayo, matumaini yalionyeshwa kuwa uongozi wa Nepal utatengeneza mazingira bora kwa ajili ya mazungumzo ya kidiplomasia ili kutatua masuala ya mpaka. Nchi hizi mbili zinashirikishwa na maadili sawa za kitamaduni.




Uhusiano wa India na Nepal katika ngazi ya watu wa kawaida ni kati ya yaliyo ya kipekee na maalum na uhusiano za kuunganisha za dini na njia ya maisha. Uhusiano imara wa kiuchumi- India ndiye mwekezaji mkubwa wa nje katika Nepal na kwa ukubwa ndiye mbia wake wa biashara- unaonyesha zaidi ukaribu wa uhusiano wao.




Wakati ulimwengu, vilevile India na Nepali wakikabiliwa na janga la corona na wakati mgumu wa changamoto wa kiuchumu usio wa kawaida, nchi zote mbili wanafaa kufanya kazi kwa pamoja ili kutatua mateseko ya raia.




Suala kuu linalohusiana na ramani mpya ni kwamba linachora upya ramani ya Nepali ambayo imewekwa katika nembo ya kitaifa vile ilivyorekodiwa katika katiba ya nchi. Ili ramani mpya ipate kutambuliwa kisheria, marekebisho ya katiba inahitajika. Kuzingatiwa, mswada wa marekebisho ya katiba uliandikishwa kwenye bunge la Nepali na inafaa kuwa imechukuliwa kwa majadaliano tarehe 26 Mei. Marekebisho ya Katiba nchini Nepali inahitaji theluthi mbili ya uwingi kwenye bunge.




Nepali sasa imehirisha majadaliano katika bunge lake juu ya suala ya ramani mpya. Nchi zote mbili zimeonyesha ukomavu kwa kuheshimiana. Ni muhimu kuwa uhusiano wa nchi hizi mbili zitaimarishwa zaidi hadi ushirikiano wa karibu kati ya majirani hawa.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Mpango wa wazir mkuu wa India ,  unaoitwa Mann ki baat,  Maana yake ni maneno ya moyo, ambapo waziri mkuu wa India amehutubia watu wa taifa 

-
Waziri mkuu wa India ameanzisha hotuba yaka Kwa taifa Kwa kusema Raia wangu wapendwa, Namaskar maana yake ni salamu Leo ni tarehe ishirini na sita mwezi wa Januari. Salamu za ukarimu kwako kwenye Sikukuu ya Jamhuri yetu. Huu ni mkutano wetu wa kwanza wa akili katika mwaka wa 2020, kupitia 'Mann Ki Baat'. Hii ndio programu ya kwanza ya mwaka; hapana, ya muongo. Marafiki, wakati huu, ilikuja sawa kubadili wakati wa matangazo wa Mann Ki Baat, kwa sababu ya Maadhimisho ya Siku ya Jamhuri. Na ndio sababu ninakufikia jioni hii kupitia Mann Ki Baat, baada ya kufikiria kitengo cha wakati tofauti. Marafiki, kila siku ni siku mpya; wiki na miezi yanaendelea kuona mabadiliko; miaka inashuhudia mabadiliko, isipokuwa kwa shauku na bidii ya watu wa India! Na, kwa kweli, sisi sio chini ... tuna hakika kujiondoa. Roho ya 'anaweza kufanya', inaibuka kama azimio mpya. Mtazamo wa kuchangia kwa dhati kwa nchi na jamii unapata nguvu, siku kwa siku. Marafiki, tumekutana pamoja, kwa m...
Read more

WAZIRI MKUU ANATOA WITO KWA AJILI YA KUWEKA MAPENZI YA TAIFA KWANZA

-
Waziri Mkuu Narendra Modi aliweka jiwe la msingi la Jengo Jipya la Bunge la India mnamo Alhamisi. Jengo jipya ni sehemu ya asili ya maono ya 'AtmaNirbhar Bharat' na itakuwa fursa muhimu ya kujenga Bunge la watu kwa mara ya kwanza baada ya uhuru; moja ambayo italingana na mahitaji na matakwa ya 'India Mpya' katika maadhimisho ya miaka 75 ya uhuru wake mnamo 2022. Hafla hiyo ilihudhuriwa na Spika wa Lok Sabha Om Birla, Waziri wa Mambo ya Ndani wa Muungano Amit Shah, Waziri wa Ulinzi Raj Nath Singh, Mawaziri wengine wakuu, wabunge, na wageni waalikwa. Sherehe zote za maombi ya dini zilifanyika kwenye hafla hiyo. Akizungumza kwenye hafla hiyo, Waziri Mkuu alisema, ni hatua muhimu katika historia ya kidemokrasia ya India, iliyojazwa na wazo la 'Uhindi'. Aliongeza kuwa kuanza kwa ujenzi wa Nyumba mpya ya Bunge ya India ni moja ya hatua muhimu zaidi za mila yetu ya kidemokrasia. Alitoa wito kwa watu wa India, kujenga jengo hili jipya la Bunge pamoja. Alisema haiwezi ku...
Read more

Kujiuzulu kwa Iran Kutoka JCPOA Na Matokeo yake Duniani.

-
Baada ya mauaji ya Jenerali wa Irani Qasem Soleimani na Amerika na mfululizo wa matukio uliofuatia, hali ya hivi karibuni ni kwamba Irani imetishia kwamba inaweza kuachana na Mkataba wa Kupunguza Ongezeko la Nyuklia, NPT (Nuclear Non-Proliferation) ikiwa Umoja wa Ulaya ulipeleka suala la nyuklia ya Irani kwa Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa (UNSC). Hii ni maadhara kubwa zaidi baada ya kuuawa kwa Jenerali Soleimani, kwani athari zake zinaweza kuwa mbaya sana kwa bara nzima na kwa serikali za mataifa YA NPT. Tishio la kujiondoa kutoka NPT linakuja baada ya uamuzi ulioripotiwa wa serikali ya Irani kwamba haitafuata tena masharti ya Mpango wa Utendaji Kamili wa Pamoja (JCPOA), maarufu kama makubaliano ya nyuklia ya Iran. Wito wa Iran wa kujiondoa kutoka NPT ni majibu ya kuanzishwa kwa Mbinu ya Kutatua Mizozo (DRM), kifungu kilichowekwa katika makubaliano ya nyuklia, na kundi la nchi tatu za Ulaya Uingereza, Ufaransa na Ujerumani, ambazo zilikuwa sehemu ya mpango huo. Ukweli kwa...
Read more